Je staat in een gebouw van CLT. De wanden zijn massief hout, 80 mm of dikker, en op de tekening staat een stopcontact waar nog geen gat zit. Een hollewanddoos heb je hier niets aan: er is geen plaat waar hij achter klemt. En het gat gaat niet door de wand. Het moet precies diep genoeg zijn.

Het korte antwoord: check eerst of je in de wand mag boren, zaag dan met de hardmetalen gatzaag van 82 mm een ring en werk naar binnen.
- Een CLT-wand is vaak dragend. Vraag vooraf of je erin mag boren. Voor elektra is er meestal een groef in het midden van de wand.
- Zaag met de hardmetalen gatzaag van 82 mm alleen een ring. De prop blijft onderin vastzitten. Niet meteen wrikken, want dan sloop je het CLT.
- Zaag daarna met 55 mm en de kleinste maat, 35 mm, ringen op exact dezelfde diepte. Die kleine proppen klik je uit de gatzaag.
- Alleen de buitenste ring van 82 mm wrik je eruit. Dan past een zelfklemmende wandcontactdoos.
Eerst checken: mag je hier boren?
Een CLT-wand is geen gipswand. Hij is vaak dragend, en dan mag je er niet zomaar in boren. Vraag dat vooraf na bij de constructeur of de hoofdaannemer. Voor elektra is er meestal een groef in het midden van de wand: daar loopt de leiding en daar komt je gat op uit. Zoek die groef, bepaal daar het hart van de doos en teken het af.
ABB schrijft in het nieuwsbericht over zijn CLT-inbouwdoos hetzelfde: in CLT worden sleuven of openingen voor leidingen en schakelmateriaal in het hout gefreesd. Kijk dus eerst waar de sleuf met de leiding loopt.
Zo zaag je het gat van 82 mm in CLT
In gipsplaat zaag je door de plaat en klik je de prop uit de zaag. In CLT gaat het anders: je zaagt een blind gat, dat niet doorgaat, tot op de diepte van de doos. Dit is de werkwijze die wij gebruiken.
- Check of je mag boren. Zie hierboven: vaak dragend, meestal een groef in het midden voor de elektra.
- Teken het hart af. Komen er twee dozen naast elkaar, houd dan de maat van de fabrikant aan.
- Boor voor met alleen de centreerboor. Zet de Pinn zonder gatzaag in de machine en boor het hart. Bij hardmetaal hoort de centreerboor van 95 mm lang.
- Zaag een ring met de hardmetalen gatzaag van 82 mm. De gatzaag zaagt alleen een ring. De prop blijft onderin aan het hout vastzitten. Wrik niet meteen: dan sloop je het CLT.
- Zaag binnen die ring met 55 mm en met de kleinste maat, 35 mm. Doe dat op exact dezelfde diepte als de eerste ring.
- Klik de kleine proppen uit de gatzaag. Dat gaat met het Prop-Out-systeem gewoon met de hand.
- Wrik alleen de buitenste ring van 82 mm eruit. Omdat de rest al is weggezaagd, geeft die ring mee zonder dat het hout scheurt.
- Haal de restjes weg tot het gat diep genoeg is voor de doos. Houd de doos ertegen om de diepte te controleren.
- Zet de doos erin en klem hem vast. Een zelfklemmende wandcontactdoos van Attema klemt strak in een gat van 82 mm. In steen is 80 tot 85 mm gebruikelijk, en daar zet je de doos vaak met PUR vast.


Let op de punt van de centreerboor. De centreerboor steekt voor de gatzaag uit en boort dus dieper dan de gatzaag zaagt. Meet vooraf hoe ver de punt voor de tanden uitsteekt en tel dat op bij de diepte van je gat. Komt dat in de buurt van de wanddikte, dan komt de punt aan de andere kant van de wand naar buiten.
Loopt de zaag halverwege vast, trek hem dan terug en haal het boormeel eruit. Meer daarover in prop vast in je gatzaag.
Moet je door de hele wand? Voor een inbouwdoos niet. Voor een doorvoer door een CLT-wand wel. Komt de boorkop met de gewone Pinn tegen het hout, dan is er de Pinn van 280 mm met het Block: die is er voor meerlaagse wanden, houtskeletbouw en dik materiaal zoals CLT. Hoe dat gaat, zie je in de korte video Met de Pinn XL door de dikste wandstructuren.
Kies je gatzaag
Elke Prop-Out gatzaag klikt op dezelfde Pinn. Voor deze klus pak je hardmetaal: 82 mm voor het gat, 55 en 35 mm voor het uitzagen van de kern.
82 mm hardmetaalHet gat voor de inbouwdoos in CLT. Zaagt eerst alleen de ring.Hardmetalen gatzaag 82 mm Let op bij de sets: de hardmetalen set van 7 maten gaat tot 80 mm (35, 45, 55, 65, 68, 76 en 80). De 82 mm koop je los. Weet je niet welke maat je nodig hebt, doe dan de keuzehulp.
De 76 mm van ABB en Attema
ABB en Attema maken een aparte inbouwdoos voor CLT, omdat een hollewanddoos zich achter de plaat vastklemt en die achterkant in massief hout niet bestaat. Beide fabrikanten geven voor hun CLT-doos een gat van 76 mm op. Dit zijn de maten zoals zij ze noemen. Onze hoofdroute hierboven is 82 mm voor een zelfklemmende wandcontactdoos. Heb je een van deze twee CLT-dozen, dan is 76 mm de maat uit de handleiding.
| ABB Hafobox WB CLT-F | Attema UHW50-CLT | |
|---|---|---|
| Gat | 76 mm | 76 mm |
| Wat de fabrikant erbij zegt | Boorgat 76 mm. Frees je het gat, dan 76,5 mm. | Voorgefreesd gat van 76 mm. |
| Diepte van de doos | 52 mm, inwendig 50 mm | Niet opgegeven in de folder |
| Wand | CLT, minimaal 80 mm dik | CLT en massief hout; ook OSB of gipsvezelplaat vanaf 30 mm |
| Vastzetten | Drie trekbandjes, zonder gereedschap | Wigconstructie, vastschroeven met een PZ1-schroef |
| Prop-Out gatzaag | HM 76 | HM 76 |
Voor een gat van 76 mm werk je hetzelfde: eerst de ring met de hardmetalen gatzaag van 76 mm, dan kleinere maten op dezelfde diepte. De 76 mm ken je van de hollewanddoos. Hoe je die in gipsplaat zaagt, lees je in gatenboor voor een hollewanddoos. De maat per merk staat in welke gatzaag voor een hollewanddoos of inbouwdoos.
Bij de ABB-doos is 52 mm de diepte (inwendig 50 mm), dus je gat moet minstens zo diep zijn. Hij zet zich vast met drie trekbandjes, zonder gereedschap. Twee dozen naast elkaar zijn koppelbaar: altijd 71 mm van hart tot hart. Attema schroeft zijn doos vast met een PZ1-schroef, en noemt hem ook geschikt voor semi-massieve wanden vanaf 30 mm plaatdikte, zoals OSB of gipsvezelplaat.


Problemen en oplossingen
| Probleem | Oorzaak | Oplossing |
|---|---|---|
| Het CLT scheurt of splintert bij het uithalen | Je wrikt aan een prop die nog vastzit | Zaag eerst met 55 en 35 mm ringen op dezelfde diepte. Wrik alleen de buitenste ring van 82 mm eruit. |
| De doos gaat er niet helemaal in | Het gat is niet diep genoeg, of er zit nog hout onderin | Haal de restjes weg en houd de doos ertegen. Bij ABB moet hij 52 mm diep in het gat. |
| Het gat is te groot | Te groot gezaagd, of de zaag is uitgelopen | Onze R&D-afdeling ziet dat een te groot gat in vol materiaal, ook in CLT, in de praktijk met PUR wordt opgelost. |
| De wand is dunner dan 80 mm | De ABB WB CLT-F is voor CLT vanaf 80 mm | Kies een doos waarvoor de fabrikant jouw wand opgeeft. Attema noemt ook semi-massieve wanden vanaf 30 mm plaatdikte. |
| Er is een brandwerende doos voorgeschreven | Attema heeft de brandwerendheid getest in een metalstudwand | Overleg eerst met de voorschrijver of de fabrikant voordat je in CLT een brandwerende doos plaatst. |
Veelgestelde vragen
Welke gatzaag heb ik nodig voor een inbouwdoos in CLT?
Voor een zelfklemmende wandcontactdoos zaag je een gat van 82 mm met de hardmetalen gatzaag, en werk je met 55 en 35 mm naar binnen. Heb je een CLT-doos van ABB of Attema, dan geven zij 76 mm op: pak dan de hardmetalen gatzaag van 76 mm. Zet de gatzaag op de Pinn met de centreerboor van 95 mm lang.
Mag ik zomaar in een CLT-wand boren?
Nee. Een CLT-wand is vaak dragend. Vraag vooraf na of je erin mag boren. Voor elektra is er meestal een groef in het midden van de wand.
Kan ik een gewone hollewanddoos in een CLT-wand zetten?
Een hollewanddoos klemt zich achter de plaat vast, en die achterkant is er in massief hout niet. Daarom maken ABB en Attema een aparte CLT-inbouwdoos. Een zelfklemmende wandcontactdoos klemt strak in een gat van 82 mm.
Tot slot: zaag er eerst één. Zaag één gat, klik de proppen eruit en pas de doos. Klopt de diepte, teken dan de rest van de wand af.
Heeft deze pagina je geholpen?
Mooi, dank je. Succes met de klus.
Jammer. Laat in één regel weten wat je miste via de contactpagina, dan vullen we het aan.
