Je staat voor de wand met een hollewanddoos in je hand. Er zijn vier maten in omloop: 67, 68, 76 en 82 mm. Pak je de verkeerde gatzaag, dan zit de hollewanddoos los in het gat of krijg je hem er niet in. En een gat dat te groot is, zaag je niet meer kleiner.
Het korte antwoord: het merk bepaalt de maat.
- 76 mm: hollewanddozen van Attema en ABB (de Nederlandse maat)
- 68 mm: hollewanddozen van Kaiser en Helia (de Duitse en Belgische maat)
- 67 mm: hollewanddozen van Legrand (Legrand en Helia noemen zelf zowel 67 als 68 mm)
- 82 mm: klemvaste inbouwdozen voor steen van Attema en ABB
Hollewanddoos, inbouwdoos of wandcontactdoos: wat is wat?
De namen worden door elkaar gebruikt, ook in de bouwmarkt. Zo zit het.
- Inbouwdoos is de verzamelnaam: de doos die verzonken in de wand zit en waar je de schakelaar of het stopcontact op schroeft.
- Hollewanddoos is de inbouwdoos voor een holle wand: gipsplaat, hout of ander plaatmateriaal. Hij klemt zich achter de plaat vast. In België heet hij inbouwdoos holle wand, of gewoon een potje.
- Klemvaste inbouwdoos is de inbouwdoos voor steen. Die klemt zich in het boorgat. In België: inbouwdoos volle wand.
- Wandcontactdoos is het stopcontact zelf, dus het deel dat je ziet. Niet de inbouwdoos erachter. Deze twee worden het vaakst door elkaar gehaald.
- Lasdoos: daarin verbind je alleen draden. Er komt geen schakelaar of stopcontact op.
- Centraaldoos: zit in het plafond, voor een lamp.
Het gereedschap heeft ook meer namen: gatzaag, gatenzaag en in België klokboor. Voor steen heet het een dozenboor.
Welke gatzaag per merk? De tabel
Dit zijn de maten die de fabrikanten zelf opgeven. Klik op het type voor de bron.
| Maat | Merk en type | Voor | Prop-Out gatzaag |
|---|---|---|---|
| 76 mm |
Attema hollewanddozen: UHW50, DUO-UHW50, UHW50-BW ABB Hafobox: HW52-F, HW40-F |
Holle wand | HSS 76 of HM 76 |
| 68 mm |
Kaiser O-range: 9063-02, 9064-02 Helia O-range (67 en 68 mm) |
Holle wand | HSS 68 of HM 68 |
| 67 mm | Legrand Ecobatibox en Batibox | Holle wand | HSS 67 |
| 82 mm |
Attema U50 Klemvast en U40 ABB Hafobox MD4050 |
Steen (boren met een dozenboor) | HSS 82 of HM 82 (zie steen) |
Staat jouw type er niet bij? Kijk dan op de verpakking of in het productblad naar boorgat, boormaat of gatzaag. Let op: staat er alleen “diameter”, dan is dat de maat van de hollewanddoos zelf en niet per se de boormaat.
Waarom 76 mm in Nederland en 68 mm bij de buren?
Attema en ABB Hafobox maken hun hollewanddozen voor een gat van 76 mm. Het Duitse Kaiser werkt met 68 mm, het Belgische Helia met 67 en 68 mm en het Franse Legrand met 67 mm. Werk je de ene week met Attema en de week erna op een project waar Kaiser is voorgeschreven, dan heb je twee gatzagen nodig.
Kies je gatzaag: per maat, of als set
Elke Prop-Out gatzaag klikt op de Pinn. De prop haal je eruit door de zaag los te klikken. Heb je nog geen Pinn en centreerboor, bestel die er dan bij of kijk naar een set.
76 mmAttema en ABB hollewanddoos
68 mmKaiser en Helia hollewanddoos
67 mmLegrand hollewanddoos. Alleen in bimetaal.HSS voor gipsplaat
82 mmVoor plaat en hout. Niet voor steen of beton.Kom je meerdere merken tegen, of zaag je ook gaten voor inbouwspots? In de set Electro zitten 60, 65, 68, 70, 76 en 82 mm in bimetaal en 68 mm in hardmetaal. Alleen 67 mm bestel je er los bij.
Bekijk de gatzagenset Electro Weet je het niet zeker? Doe de keuzehulp
Gipsplaat, hout of MDF: bimetaal of hardmetaal?
Heb je de maat, dan is de tweede vraag waar je doorheen moet.
- Gipsplaat: pak bimetaal (HSS). Dat is de zaag voor dun plaatwerk. Kom je achter de plaat toch een metalstudprofiel tegen, dan zaagt bimetaal daar ook doorheen. Hierbij hoort de centreerboor van 75 mm.
- MDF, hout en dikker plaatmateriaal: pak hardmetaal (HM). De groeven zijn groter en voeren het boormeel sneller af, en je hebt 60 mm boordiepte. Hierbij hoort de centreerboor van 95 mm. Hardmetaal kan ook door gips, dus met alleen HM in de koffer red je het ook.
Zo zaag je het gat in één keer goed
De meeste lelijke gaten ontstaan in de eerste seconde: de gatzaag klapt op de plaat, de boor loopt weg en de rand splijt. Zo voorkom je dat.
- Stroom eraf en kijk wat erachter zit. Controleer waar profielen en leidingen lopen voordat je zaagt.
- Teken af. Bij meerdere hollewanddozen naast elkaar: 71 mm van hart tot hart.
- Boor voor met alleen de centreerboor. Zet de Pinn zonder gatzaag in de machine en boor het hart. Zo loopt de zaag straks niet weg.
- Klik de gatzaag erop en zaag. Laat de machine op toeren komen en benader de wand langzaam.
- Prop eruit. Klik de zaag los van de Pinn en haal de prop eruit.
- Hollewanddoos erin en vastzetten achter de plaat.
In deze video doen we het voor, met een rij hollewanddozen in een gipswand:
Meerdere hollewanddozen naast elkaar: 71 mm
Voor een dubbel stopcontact of een schakelaar naast een stopcontact zet je de gaten op 71 mm van hart tot hart. ABB, Kaiser en Legrand geven alle drie die maat op. Ze noemen het hartmaat, combinatieafstand of hartafstand.
- Bij 76 mm overlappen de gaten. Dat hoort zo: 76 is meer dan 71, dus er ontstaat één doorlopende opening.
- Bij 67 of 68 mm blijft er 3 tot 4 mm plaat staan tussen de gaten. Zaag daar rustig, anders breekt het tussenstuk uit.
Inbouwdoos in steen: wanneer 82 mm?
In een stenen wand gebruik je geen hollewanddoos maar een klemvaste inbouwdoos. Attema (U40 en U50 Klemvast) en ABB (MD4050) geven daarvoor een boorgat van 82 mm op.
Belangrijk: in steen, kalkzandsteen en beton boor je met een diamant dozenboor, niet met een gatzaag. De Prop-Out gatzaag van 82 mm is er voor dezelfde maat in plaatmateriaal en hout, bijvoorbeeld bij een voorzetwand of een houten achterwand.
Gat te groot, te klein of wand te dik
Het gat is te klein (68 gezaagd, 76 nodig)
Een bestaand gat groter maken is lastig, omdat de centreerboor geen materiaal meer heeft. Met de Pinn zet je twee gatzagen achter elkaar: de eerste heeft de maat van het bestaande gat en loopt daarin als geleiding, de tweede zaagt de nieuwe maat. Zet het Block erbij, dat beschermt je boorkop.
Het gat is te groot (76 gezaagd, hollewanddoos van 68)
Kleiner zagen kan niet. De nette oplossing is een hollewanddoos die bij het gat past: neem een hollewanddoos van Attema of ABB voor 76 mm. Is er een merk voorgeschreven, bijvoorbeeld een luchtdichte of brandwerende uitvoering, overleg dat dan eerst.
De wand is dikker dan één gipsplaat
Dubbel gips, of gipsplaat op OSB? Kijk dan naar de plaatdikte die de fabrikant opgeeft. De Attema UHW50 is geschikt voor 1 tot 27,5 mm, de Kaiser O-range 9063-02 voor 7 tot 40 mm. Voor het zagen pak je bij een dikke wand de hardmetalen gatzaag met 60 mm boordiepte.
De prop zit vast in de zaag
Wrikken met een schroevendraaier is niet nodig. Klik de gatzaag los van de Pinn, dan komt de prop vrij.
Veelgestelde vragen
Welke gatzaag heb ik nodig voor een hollewanddoos?
Dat hangt af van het merk. Attema en ABB: 76 mm. Kaiser en Helia: 68 mm. Legrand: 67 mm. Zie de tabel per merk.
Wat is het verschil tussen een inbouwdoos en een hollewanddoos?
Inbouwdoos is de verzamelnaam. Een hollewanddoos is de inbouwdoos voor gipsplaat en ander plaatmateriaal: hij klemt zich achter de plaat vast. In steen gebruik je een klemvaste inbouwdoos.
Is een wandcontactdoos hetzelfde als een inbouwdoos?
Nee. De wandcontactdoos is het stopcontact zelf. De inbouwdoos is de doos in de wand waar je de wandcontactdoos op schroeft.
Hoe diep moet een hollewanddoos zijn?
Dat verschilt per type. De Kaiser O-range 9063-02 is 49 mm diep en de 9064-02 is 62 mm. Een diepere hollewanddoos geeft meer ruimte voor draden, maar je moet die ruimte achter de plaat wel hebben.
Kan ik met een gatzaag ook in steen boren?
Nee. Voor steen, kalkzandsteen en beton gebruik je een diamant dozenboor. Zie inbouwdoos in steen.
Tot slot: zaag er eerst één. Bij een nieuw merk zaag je eerst één gat en pas je de hollewanddoos, voordat je de hele wand aftekent.
Heeft deze pagina je geholpen?
Mooi, dank je. Succes met de klus.
Jammer. Laat in één regel weten wat je miste via de contactpagina, dan vullen we het aan.